Professionele afstand in hulpverlening


Hulpverlenen vanuit mijn hart. Het klinkt mooi, het is ook mooi. Lukt het me altijd? Mooi niet…. 4 jaar lang heb ik een gedegen, intensieve opleiding gevolgd tot dramatherapeut. Jaren waarin ik aan mijn eigen proces werkte (best pittig als je 18 jaar bent). Jaren waarin ik aan mijn toneelvaardigheden werkte, dikke boeken vol theorieën en methodieken voorbij zag vliegen, jaren waarin ik leerde hoe je houding als therapeut dient te zijn. ….maar heb ik ook geleerd om hulp te verlenen vanuit mijn hart?

Afstand nabijheid hv.jpg

 

We nemen de proef op de som. Ik ga zo’n 12 jaar terug in mijn herinneringen :
Ik start als ambulant thuisbegeleider. Het startpunt van mijn hulpverleningscarrière. Als ambulant thuisbegeleider verleen ik ambulant, dat heet bij de mensen thuis, hulp. Ik kom bij mensen die psychische problemen hebben waardoor ze in het dagelijkse leven moeite hebben alles zelfstandig te organiseren. Soms ondersteun ik bij administratie, opvoeding of begeleid ik hen naar afspraken. Ik sta letterlijk en figuurlijk naast de cliënt. Ik ben letterlijk en figuurlijk dichtbij. Ik zit bij de mensen aan de keukentafel, speel met hun kinderen, zie de enorme verzameling spullen waar ze geen afstand van kunnen, de enorme berg was die ze proberen te verbergen. Ook hun pijn, hun verdriet, hun worsteling als ouder of hun worsteling tegen de psychische problemen zie ik. 
Ik kom heel dichtbij. Dat is ook belangrijk, om een vertrouwensband op te bouwen, aldus de literatuur. Dat herinner ik me nog van de opleiding. Tegelijkertijd komt er een stemmetje dat waarschuwt: “ Bewaar voldoende afstand, blijf professioneel!” Oh ja, dat is ook belangrijk, professionele afstand bewaren. Daar zit ik dan….heel dichtbij, maar toch zo op afstand.
 
Gevangen in een innerlijk conflict tussen enerzijds theorie, gangbare opvattingen over hulpverlening, de visie van collegae en anderzijds mijn hart.
Als jonge, onervaren meid zocht ik mijn houvast in de theorie en gangbare opvattingen. 
 
10 jaar later, heel wat ervaringen binnen de (jeugd)hulpverlening rijker, kom ik opnieuw terecht in de ambulante thuisbegeleiding. 
Weer kom ik heel dichtbij, letterlijk. Mensen laten me binnen in hun Thuis, hun privésfeer, stellen zich open en kwetsbaar op. Opnieuw ontstaat het innerlijk conflict. 
In tegenstelling tot enkele jaren geleden, voert nu niet meer de stem van anderen/van wat ‘hoort’ de boventoon in de discussie die ik met mezelf voer. Dit keer heeft de stem van mijn hart duidelijk de overhand. Ik stoei er mee. 
Wat vind IK professionele afstand? Mag dat per cliënt verschillen? Is er een GOED of FOUT?
Ik sla een arm om de moeder die, vanwege hevige psychische problemen, het moeilijk heeft met de opvoeding . Gewoon, omdat ik voel dat ze dat nodig heeft. Niet omdat het theoretisch gezien onderbouwd en verantwoord is. Misschien is dat het wel juist niet. 
 
Maar….wees nou eerlijk….hebben we niet allemaal af en toe een knuffel of een arm nodig? Maakt een psychische aandoening dan een verschil? 
Onderzoek naar hechting toont aan dat kinderen die te weinig aangeraakt en geknuffeld worden ernstige schade kunnen ondervinden, qua gezondheid en ontwikkeling.  Als we weten dat het zo belangrijk is, hoe kunnen we dan als hulpverlener zo op afstand gaan?
Terwijl ik dit schrijf, mengt het kritische stemmetje zich opnieuw in de discussie.
‘Je moet voorzichtig zijn met mensen die bijvoorbeeld manipuleren of zich te veel aan je gaan hechten.’  Ik wuif het stemmetje niet weg, maar luister er naar. Vervolgens luister ik opnieuw naar mijn hart. Sta ik te dichtbij? Welk signaal geef ik af? Waar voel ik me goed bij?
 
In mijn eigen praktijk werk ik dag in dag uit met ouders, kinderen en collega’s. Ieder heeft een eigen verhaal, een eigen proces. Zo ik ook. Het proces rondom afstand en nabijheid, hulpverlenen vanuit mijn hart. Als therapeut, als moeder, als dochter van ouders die ook moeite hadden om te knuffelen, ben ik blij en dankbaar dat ik zelf mag bepalen, telkens weer hoeveel afstand ik inneem. Geef ik een knuffel, een highfive of een hand.
Mijn proces is nog gaande. Ik weet dat de stemmetjes van de opleiding, leidinggevenden, collega’s, de literatuur deels mijn eigen overtuigingen zijn geworden.
Ik weet ook dat de stem van mijn hart iedere dag sterker klinkt. 
Praktijk Kids & Zo, mijn eigen leerplek om te stoeien met hulpverlenen, vanuit mijn hart.
 
Een groet,
 
Vanuit mijn hart, Claudia.getekend hart 2.png